มารยาทถ่ายรูป ถ่ายวิดีโอ ใช้โดรน และโพสต์ภาพคนอื่นในญี่ปุ่น
ตั้งแต่ซอยส่วนบุคคลในกิองจนถึงเสียงชัตเตอร์ของมือถือญี่ปุ่น สรุปสิ่งที่ควรและไม่ควรทำเมื่อถ่ายรูป ไลฟ์สด และโพสต์ลงโซเชียล

สรุปสั้น
- ถ่ายภาพทั่วไปในที่สาธารณะได้ แต่ต้องทำตามป้ายห้ามถ่าย เช่น ซอยส่วนบุคคลในกิองของเกียวโต และไม่ควรถ่ายคนแปลกหน้าใกล้ ๆ โดยไม่ขออนุญาต
- มือถือที่ขายในญี่ปุ่นปิดเสียงชัตเตอร์ไม่ได้ ส่วนบนรถไฟให้เปิดโหมดเงียบ (manner mode) และไม่คุยโทรศัพท์
- โดรนหนัก 100 กรัมขึ้นไปต้องลงทะเบียนกับ MLIT และเขตชุมชนหนาแน่นส่วนใหญ่ต้องขออนุญาตก่อนบิน ส่วนภาพที่เห็นหน้าคนอื่น ควรขออนุญาตหรือเบลอหน้าก่อนโพสต์
หลักคิดเรื่องการถ่ายภาพในญี่ปุ่น
ในญี่ปุ่นการถ่ายรูปในที่สาธารณะเป็นเรื่องปกติ แต่สังคมให้ความสำคัญกับความเป็นส่วนตัวมาก ศาลญี่ปุ่นยอมรับสิทธิในภาพลักษณ์ของบุคคล (portrait rights) ดังนั้นการถ่ายหน้าคนอื่นใกล้ ๆ แล้วเผยแพร่อาจเป็นปัญหาได้ แม้จะถ่ายในที่สาธารณะ
หลักง่าย ๆ คือ ถ้าคนในภาพไม่รู้ตัว ไม่ได้ตั้งใจเป็นแบบ และไม่ได้ยินยอม ก็อย่าให้เขากลายเป็นตัวเอกของภาพ ทิวทัศน์หรือฝูงชนที่เห็นคนเป็นฉากหลังเล็ก ๆ ไม่ค่อยมีปัญหา

กิอง ไมโกะ และเกอิโกะ
ซอยส่วนบุคคลในย่านกิองของเกียวโตเป็นถนนที่มีคนอาศัยและทำงานอยู่จริง สภาท้องถิ่นห้ามถ่ายภาพในซอยส่วนบุคคลและติดป้ายไว้ มีการปรับสำหรับผู้ฝ่าฝืน (ไม่ระบุจำนวนในที่นี้) ให้ดูป้ายที่ทางเข้าซอยเสมอ
- อย่าเข้าไปขวางหรือล้อมไมโกะ (舞妓) และเกอิโกะ (芸妓) เพื่อถ่ายภาพ โดยเฉพาะตอนที่เธอกำลังเดินไปทำงาน
- การถ่ายภาพไมโกะหรือเกอิโกะโดยไม่ได้รับความยินยอมไม่เป็นที่ส่งเสริม ให้ถ่ายจากระยะไกลหรือเลือกมุมกว้างแทน
- อย่าจับกิโมโนหรือสัมผัสตัวบุคคล และอย่าใช้แฟลชใส่หน้า
- ถ้าอยากได้ภาพคู่กับไมโกะ ให้ใช้บริการหรือกิจกรรมที่จัดอย่างเป็นทางการ แทนการไล่ถ่ายตามถนน
ป้ายห้ามถ่ายภาพ และที่ที่ควรระวัง
| สถานที่ | สิ่งที่ควรทำ |
|---|---|
| วัดและศาลเจ้า | หลายแห่งห้ามถ่ายภายในอาคารหรือรูปปั้นหลัก ให้ดูป้ายและเคารพผู้ที่กำลังสวดมนต์ |
| พิพิธภัณฑ์และนิทรรศการ | บางส่วนจัดแสดงห้ามถ่าย ทั้งที่ส่วนอื่นอนุญาต ให้ถามเจ้าหน้าที่ถ้าไม่แน่ใจ |
| ออนเซ็น | ห้ามนำมือถือหรือกล้องเข้าพื้นที่อาบน้ำ เพราะมีคนเปลือยอยู่ |
| ร้านค้าและตลาด | บางร้านห้ามถ่ายสินค้าหรือเคาน์เตอร์ ควรถามก่อน และไม่ถ่ายพนักงานโดยไม่ขอ |

เสียงชัตเตอร์ โหมดเงียบ และการใช้มือถือบนรถไฟ
มือถือรุ่นที่ขายในตลาดญี่ปุ่นมีเสียงชัตเตอร์ที่ปิดไม่ได้ ซึ่งเป็นที่รู้กันดี หากถ่ายอาหารหรือในร้านเงียบ ๆ ให้ยอมรับว่ามีเสียงดัง หรือใช้โหมดวิดีโอแล้วจับภาพนิ่งเอาภายหลัง ถ้าพกมือถือจากไทยจะไม่ค่อยมีปัญหานี้ แต่ก็ควรถ่ายอย่างสุภาพ
- เปิด manner mode (マナーモード) บนรถไฟและรถบัส ปิดเสียงเรียกเข้าและเสียงแจ้งเตือน
- หลีกเลี่ยงการคุยโทรศัพท์บนรถไฟ ถ้าจำเป็นให้ส่งข้อความหรือรอลงที่สถานี
- ใช้หูฟังและลดเสียงเมื่อดูวิดีโอ ไม่เปิดลำโพงแม้ในที่นั่งว่าง
- ถ่ายภาพในรถไฟโดยไม่ให้ติดหน้าผู้โดยสารคนอื่น
ถ่ายวิดีโอและไลฟ์สดอย่างเกรงใจ
การไลฟ์สดหรือถ่ายวิดีโอในที่สาธารณะในแบบที่รบกวนผู้อื่นเคยเป็นปัญหาในญี่ปุ่น ควรถ่ายอย่างเรียบร้อย ไม่ถ่ายพนักงานหรือผู้คนโดยไม่ได้รับความยินยอม และไม่ไล่ตามถ่ายคนเพื่อสร้างคอนเทนต์
- 1ดูรอบตัวก่อนเช็กว่ามีป้ายห้ามถ่าย หรือมีคนที่ไม่อยากเข้ากล้องหรือไม่
- 2บอกคนข้างเคียงสั้น ๆถ้าไลฟ์สดหรือถ่ายวิดีโอ ให้แจ้งและเบี่ยงกล้องออกเมื่อมีคนเข้ามา
- 3ไม่ขวางทางหยุดถ่ายในจุดที่ไม่กีดขวางทางเดิน ทางเข้าร้าน หรือบันไดสถานี
- 4ตรวจก่อนโพสต์ลบหรือเบลอใบหน้า ป้ายทะเบียน และข้อมูลส่วนตัวที่ติดมาในภาพ

โดรนในญี่ปุ่น
โดรนหนัก 100 กรัมขึ้นไปต้องลงทะเบียนกับกระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่ง และการท่องเที่ยว (MLIT) พื้นที่ส่วนใหญ่ของใจกลางโตเกียว โอซาก้า และเกียวโตเป็นเขตชุมชนหนาแน่น (DID) ซึ่งการบินต้องได้รับอนุญาต สวนสาธารณะและสถานที่ท่องเที่ยวหลายแห่งห้ามโดรนโดยสิ้นเชิง
โพสต์ภาพที่มีคนอื่นลงโซเชียล
Instagram, X และ TikTok ใช้กันมากในญี่ปุ่น และภาพที่โพสต์อาจถูกแชร์ต่ออย่างรวดเร็ว ก่อนโพสต์ภาพที่เห็นหน้าชัด โดยเฉพาะเด็กและคนทำงาน ให้ขออนุญาตหรือเบลอหน้า ปิดการแท็กตำแหน่งแบบเจาะจงของที่พักและบ้านคนอื่น
การอัปโหลดวิดีโอต้องใช้เน็ตเสถียร ดู “eSIM ญี่ปุ่นควรซื้อกี่ GB เลือกจากจำนวนวันและสไตล์ทริป” หากต้องการประเมินปริมาณข้อมูล

เช็กลิสต์ก่อนกดชัตเตอร์
ทบทวนสั้น ๆ ก่อนถ่ายในที่ที่ไม่คุ้นเคย จะช่วยลดโอกาสเกิดเรื่องไม่สบายใจกับคนท้องถิ่น
- มีป้ายห้ามถ่ายหรือไม่ รวมถึงป้ายภาษาญี่ปุ่นที่ต้องแปล
- คนที่อยู่ในภาพรู้ตัวหรือยินยอมหรือไม่
- กำลังขวางทางหรือเสียงดังจนรบกวนผู้อื่นหรือไม่
- ถ้าจะโพสต์ ภาพนี้มีหน้า ป้ายทะเบียน หรือที่อยู่ที่ควรปิดหรือไม่
เมื่ออยู่ในร้านอาหาร ถ่ายเฉพาะอาหารของตัวเองและไม่ให้ติดลูกค้าโต๊ะอื่น บางร้านเคาน์เตอร์ขอให้ไม่ถ่ายเชฟหรือไม่ใช้แฟลช ให้ถามเจ้าของร้านก่อนถ้าอยากถ่ายมากกว่านั้น ส่วนในรถไฟและสถานี หลีกเลี่ยงการตั้งขาตั้งกล้องในที่คนพลุกพล่าน
คำถามที่พบบ่อย
คำถามที่พบบ่อย
ถ่ายรูปคนญี่ปุ่นบนถนนได้ไหม+
ถ่ายภาพบรรยากาศทั่วไปได้ แต่ถ้าถ่ายใกล้ ๆ ควรขออนุญาตก่อน และหลีกเลี่ยงการเผยแพร่โดยไม่ได้รับความยินยอม
ปิดเสียงชัตเตอร์บนมือถือญี่ปุ่นได้ไหม+
ปิดไม่ได้ในรุ่นที่ขายในตลาดญี่ปุ่น ให้ถ่ายด้วยความเกรงใจในที่เงียบ
ต้องขออนุญาตบินโดรนไหม+
โดรนตั้งแต่ 100 กรัมต้องลงทะเบียน และเขตชุมชนหนาแน่นต้องขออนุญาต ตรวจกับ MLIT ก่อนทุกครั้ง
เจอป้ายห้ามถ่ายแต่เป็นภาษาญี่ปุ่น ควรทำอย่างไร+
ใช้ Google Translate ถ่ายป้ายเพื่อแปล หรือถามเจ้าหน้าที่ ถ้าไม่แน่ใจให้งดถ่าย
ผู้เขียนบทความ

พอร์ช กุนต์นิพัทธ์ ศิระมานะกุล
Porsch Kunnipat Siramanakul
- ผู้ร่วมก่อตั้ง eSIMonline.asia
- นักการตลาดดิจิทัล
- Performance Marketing และการวางแผนการตลาด
Instagram และ TikTok ไม่มีปุ่มแชร์บนเว็บ เราจะเปิดแผงแชร์ของเครื่องให้ หรือคัดลอกลิงก์ไว้ให้แทน