หนังสือเดินทางหายหรือถูกขโมยที่ต่างประเทศ ทำอย่างไรบ้าง
ลำดับตั้งแต่แจ้งความ ติดต่อสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลไทย เอกสารที่มักต้องใช้ ไปจนถึงเรื่องสายการบินและประกัน
สรุปสั้น
- ตั้งสติ ค้นให้แน่ใจว่าหายจริง แล้วแจ้งความกับตำรวจท้องถิ่นเพื่อขอรายงานเป็นลายลักษณ์อักษร จากนั้นติดต่อสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลไทยที่ดูแลพื้นที่นั้น
- สถานทูตมักออกหนังสือเดินทางฉบับใหม่หรือเอกสารเดินทางฉุกเฉินให้ แต่เอกสารที่ต้องใช้ ระยะเวลา และค่าธรรมเนียมต่างกันไป ให้ตรวจจากเว็บไซต์ทางการของสถานทูตหรือกรมการกงสุล
- แจ้งสายการบิน โรงแรม และบริษัทประกันเร็วที่สุด และเก็บสำเนาเอกสารไว้ในเมลหรือคลาวด์ล่วงหน้า จะช่วยให้ทุกขั้นตอนเร็วขึ้นมาก
ขั้นแรก: ตั้งสติและยืนยันว่าหายจริง
หนังสือเดินทางหายเป็นเรื่องน่าตกใจ แต่เป็นเหตุการณ์ที่สถานทูตและตำรวจในประเทศท่องเที่ยวส่วนใหญ่เคยจัดการมาแล้วหลายครั้ง ก่อนประกาศว่าหาย ให้ใช้เวลาสิบถึงสิบห้านาทีไล่ย้อนทุกจุดอย่างเป็นระบบ ตรวจกระเป๋าทุกใบ ช่องลับของกระเป๋าเป้ ตู้เซฟในห้องพัก เสื้อแจ็กเก็ตที่ใส่เมื่อวาน และถามที่เคาน์เตอร์โรงแรม ร้านอาหาร หรือรถที่เพิ่งนั่ง
ถ้าเป็นไปได้ให้แยกให้ออกว่า "ทำหาย" หรือ "ถูกขโมย" เพราะมีผลต่อถ้อยคำในรายงานตำรวจและการเคลมประกัน หากสงสัยว่าถูกขโมย อย่าเข้าไปเผชิญหน้ากับใคร และอย่ากลับไปที่เกิดเหตุคนเดียว ถ้ารู้สึกไม่ปลอดภัยให้โทรเบอร์ฉุกเฉินของประเทศนั้นก่อน (ดูคู่มือเบอร์ฉุกเฉินในหน้าอื่นของเรา)
แจ้งความกับตำรวจท้องถิ่น
ในหลายประเทศ รายงานตำรวจเป็นเอกสารแรกที่สถานทูต สายการบิน และบริษัทประกันขอดู จึงควรไปแจ้งความโดยเร็ว และขอสำเนาหรือหมายเลขรายงานติดตัวไว้ทุกครั้ง บางประเทศมีสถานีตำรวจหรือจุดบริการนักท่องเที่ยวโดยเฉพาะ ถามที่โรงแรมหรือสนามบินได้ว่าควรไปที่ไหน
- พกบัตรประชาชนหรือสำเนาหน้าหนังสือเดินทางไปด้วย ถ้ามี จะช่วยให้ยืนยันตัวตนเร็วขึ้น
- เล่าเหตุการณ์ตามจริง ระบุวันที่ เวลา และสถานที่คร่าว ๆ ที่คิดว่าหาย โดยไม่เดาเกินข้อเท็จจริง
- ถ้าไม่คล่องภาษาท้องถิ่น ให้ขอล่ามหรือใช้แอปแปลภาษา แล้วตรวจชื่อสกุลและเลขหนังสือเดินทางในรายงานให้ถูกต้อง
- ขอสำเนารายงานหรือหมายเลขอ้างอิง แล้วถ่ายรูปเก็บไว้ในโทรศัพท์ทันที
ติดต่อสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลไทย
สถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลไทยเป็นหน่วยงานที่ดูแลคนไทยในต่างประเทศ เมื่อหนังสือเดินทางหาย สถานทูตมักช่วยตรวจสอบตัวตน และออกเอกสารที่ทำให้เดินทางต่อหรือกลับไทยได้ ซึ่งอาจเป็นหนังสือเดินทางเล่มใหม่หรือเอกสารเดินทางฉุกเฉินแล้วแต่กรณี
เอกสารที่ต้องใช้ ขั้นตอนนัดหมาย เวลาดำเนินการ ค่าธรรมเนียม และวิธีชำระเงิน ต่างกันตามสถานทูตและช่วงเวลา เราจึงไม่ระบุตัวเลขในหน้านี้ ให้เปิดเว็บไซต์ทางการของสถานทูตหรือกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ เพื่อดูข้อมูลล่าสุดและช่องทางติดต่อที่ถูกต้อง
เอกสารที่สถานทูตมักขอ
- รายงานจากตำรวจท้องถิ่น หรือหมายเลขอ้างอิง
- สำเนาหนังสือเดินทางเดิม ถ้ามี และสำเนาบัตรประชาชนไทย
- รูปถ่ายตามขนาดที่สถานทูตกำหนด บางแห่งถ่ายให้ที่สถานทูตได้
- หลักฐานการเดินทาง เช่น ตั๋วเครื่องบินหรือที่พัก
- แบบคำร้องที่กรอกครบ ตามที่สถานทูตกำหนด
ขั้นตอนตามลำดับในวันแรก
- 1แจ้งความขอรายงานเป็นลายลักษณ์อักษร ถ่ายรูปเก็บไว้
- 2ติดต่อสถานทูตดูเว็บไซต์ทางการ ส่งอีเมลหรือนัดหมายตามช่องทางที่ระบุ แนบสำเนาเอกสารที่มี
- 3แจ้งสายการบินและโรงแรมบอกว่าหนังสือเดินทางหาย และสอบถามเงื่อนไขการเปลี่ยนวันหรือเปลี่ยนเที่ยวบิน
- 4แจ้งประกันเปิดเคสตามช่องทางในกรมธรรม์ และถามว่าต้องเก็บเอกสารอะไรบ้าง
- 5ตรวจบัตรและโทรศัพท์ถ้ากระเป๋าถูกขโมยทั้งใบ ให้ล็อกบัตรและตรวจโทรศัพท์ด้วย
สายการบิน การเดินทางต่อ และข้อกำหนดเข้าออกประเทศ
ตั๋วเครื่องบินออกตามชื่อและเลขหนังสือเดินทางเดิม เมื่อได้เอกสารใหม่ ข้อมูลอาจไม่ตรงกัน ควรแจ้งสายการบินล่วงหน้าและถามว่าต้องแก้ข้อมูลในการจองหรือไม่ นอกจากนี้บางประเทศอาจให้แสดงหลักฐานการเข้าประเทศหรือขอให้ผ่านขั้นตอนกับหน่วยงานตรวจคนเข้าเมืองก่อนออกนอกประเทศ ซึ่งแต่ละประเทศไม่เหมือนกัน
ถ้ามีเที่ยวบินต่อหรือโรงแรมที่จองไว้ล่วงหน้าในหลายเมือง ให้เรียงลำดับว่ารายการไหนเสียหายมากที่สุดถ้าไม่ได้ไปตามกำหนด แล้วคุยกับสายการบินและที่พักตามลำดับนั้น เก็บใบเสร็จค่าใช้จ่ายที่เกิดจากเหตุการณ์ทั้งหมดไว้ เพราะอาจใช้เคลมประกัน
เก็บสำเนาเอกสารไว้ก่อนเดินทาง
สิ่งที่ช่วยให้เหตุการณ์นี้เบาลงมากที่สุดคือการเตรียมล่วงหน้า สแกนหรือถ่ายรูปหน้าข้อมูลของหนังสือเดินทาง บัตรประชาชน ใบขับขี่ ตั๋ว และกรมธรรม์ แล้วเก็บไว้ในที่ที่เข้าถึงได้แม้โทรศัพท์หาย เช่น อีเมลของตัวเองที่เปิดจากเครื่องอื่นได้ หรือบริการคลาวด์ที่ป้องกันด้วยรหัสสองชั้น และฝากสำเนาให้คนใกล้ตัวที่ไทยหนึ่งคน
| สิ่งที่ควรมี | วิธีเก็บ | เหตุผล |
|---|---|---|
| สำเนาหนังสือเดินทาง | ไฟล์ในคลาวด์และกระดาษแยกจากตัวเล่ม | ใช้ยืนยันตัวตนเร็วขึ้น |
| สำเนาบัตรประชาชน | ไฟล์ในอีเมลหรือคลาวด์ | ใช้ประกอบคำร้อง |
| รูปถ่ายสำรอง | พกติดกระเป๋าไว้ใบเล็กหนึ่งชุด | บางขั้นตอนต้องใช้ทันที |
| กรมธรรม์และเบอร์แจ้งเหตุ | เก็บทั้งในโทรศัพท์และกระดาษ | เปิดเคสได้ทันที |
การติดต่อได้และเรื่องโทรศัพท์
ขั้นตอนเกือบทั้งหมดต้องใช้การติดต่อ ไม่ว่าจะเป็นอีเมลถึงสถานทูต แอปสายการบิน รหัส OTP จากธนาคาร หรือแผนที่ไปสถานีตำรวจ ถ้าโทรศัพท์ยังอยู่แต่ไม่มีอินเทอร์เน็ต ลองตรวจว่าซิมไทยเปิดโรมมิ่งไว้หรือไม่ หรือใช้ eSIM แบบเติมข้อมูลสำหรับประเทศนั้นเพื่อให้ออนไลน์ได้ทันทีโดยไม่ต้องหา Wi-Fi ที่ต้องลงชื่อเข้าใช้หรือมีข้อจำกัด และควรเก็บซิมไทยหลักไว้รับ SMS และ OTP ตามปกติ
ถ้าโทรศัพท์หายไปพร้อมหนังสือเดินทาง ให้ดูแนวทางในคู่มือโทรศัพท์หายหรือถูกขโมยที่ต่างประเทศ และคู่มือบัตรหายหรือถูกคัดลอกข้อมูล เพื่อล็อกเครื่อง ระงับซิม และป้องกันบัญชีธนาคาร
ประกันการเดินทางและค่าใช้จ่าย
กรมธรรม์ประกันการเดินทางบางแบบอาจให้ความคุ้มครองบางส่วนที่เกี่ยวกับการสูญหายของเอกสารเดินทาง เช่น ค่าใช้จ่ายในการขอเอกสารใหม่หรือที่พักที่เพิ่มขึ้น แต่เงื่อนไข วงเงิน และสิ่งที่ไม่คุ้มครองแตกต่างกันมาก จึงต้องอ่านกรมธรรม์ของตัวเองและสอบถามบริษัทประกันโดยตรง ไม่ควรสันนิษฐานเอาเอง
- เก็บใบเสร็จทุกใบ รวมถึงค่าถ่ายรูป ค่าแปลเอกสาร ค่าเดินทางไปสถานทูต และค่าที่พักที่เพิ่มขึ้น
- ขอรายงานตำรวจให้ได้ เพราะบริษัทประกันมักถามหา
- แจ้งประกันภายในกรอบเวลาที่กรมธรรม์กำหนด
ถ้าไม่มีประกัน ค่าใช้จ่ายทั้งหมดต้องรับเอง เช่น ที่พักที่ต้องอยู่เพิ่มระหว่างรอเอกสาร และค่าเปลี่ยนตั๋ว จึงควรเผื่อเงินสำรองไว้ในทริปที่ไปไกลหรือหลายประเทศ
ถ้าไปหลายประเทศหรือเดินทางเป็นกลุ่ม
ในการเดินทางหลายประเทศ ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การมีเอกสารใหม่เท่านั้น แต่อยู่ที่ว่าเอกสารฉุกเฉินจะยอมรับในประเทศถัดไปที่ต้องไปหรือไม่ วีซ่าเดิมในเล่มที่หายอาจใช้ต่อไม่ได้ และอาจต้องขอใหม่ ให้ถามสถานทูตและสถานทูตของประเทศปลายทางถัดไปว่าเอกสารฉุกเฉินใช้เดินทางเข้าประเทศนั้นได้หรือไม่ ถ้าเป็นไปได้ให้ตัดทริปให้สั้นลงและกลับไทยก่อน
เมื่อเดินทางเป็นกลุ่มหรือครอบครัว ให้เลือกคนหนึ่งเป็นผู้ประสานงาน เก็บสำเนาเอกสารของทุกคนไว้ และแจ้งว่าใครต้องไปสถานทูตพร้อมกัน เพื่อไม่ให้เสียเวลาไปหลายรอบ
คำถามที่พบบ่อย
หนังสือเดินทางหายต้องทำอะไรเป็นอย่างแรก+
ค้นหาให้แน่ใจอีกครั้ง แล้วแจ้งความกับตำรวจท้องถิ่นและขอรายงานเป็นลายลักษณ์อักษร หลังจากนั้นจึงติดต่อสถานทูตหรือสถานกงสุลไทย ถ้ารู้สึกไม่ปลอดภัยให้โทรเบอร์ฉุกเฉินของประเทศนั้นก่อน
สถานทูตไทยออกเอกสารอะไรให้+
โดยทั่วไปอาจออกหนังสือเดินทางเล่มใหม่หรือเอกสารเดินทางฉุกเฉิน ขึ้นกับสถานการณ์และเส้นทาง รายละเอียด ค่าธรรมเนียม และเวลาดำเนินการให้ตรวจจากเว็บไซต์ทางการของสถานทูตหรือกรมการกงสุล
ต้องใช้เวลานานแค่ไหนกว่าจะได้เอกสารใหม่+
ไม่มีตัวเลขที่ใช้ได้กับทุกที่ ขึ้นกับสถานทูต ประเภทเอกสาร และเอกสารที่คุณเตรียมไป ควรสอบถามสถานทูตโดยตรงและอย่าจองเที่ยวบินที่เปลี่ยนไม่ได้ก่อนรู้กำหนดเวลา
วีซ่าที่อยู่ในเล่มเดิมจะยังใช้ได้ไหม+
ขึ้นกับประเทศที่ออกวีซ่าและกฎของเขา บางแห่งต้องขอใหม่หรือขอหนังสือรับรอง ให้สอบถามสถานทูตหรือหน่วยงานตรวจคนเข้าเมืองของประเทศนั้นโดยตรง
ประกันเดินทางจ่ายให้หรือไม่+
บางกรมธรรม์คุ้มครองบางส่วน แต่เงื่อนไขต่างกันมาก ให้อ่านกรมธรรม์ของตัวเอง แจ้งบริษัทประกันให้เร็ว และเก็บรายงานตำรวจกับใบเสร็จทั้งหมด
Instagram และ TikTok ไม่มีปุ่มแชร์บนเว็บ เราจะเปิดแผงแชร์ของเครื่องให้ หรือคัดลอกลิงก์ไว้ให้แทน