ฟังเพลงระหว่างเที่ยวใช้ดาต้าประมาณเท่าไหร่

Spotify ใช้ดาต้าประมาณ 70 MB ต่อชั่วโมงที่คุณภาพ Normal ซึ่งเป็นค่าเริ่มต้นของคนส่วนใหญ่ และขึ้นไปถึงประมาณ 250–300 MB ต่อชั่วโมงถ้าคุณตั้งไว้ที่ Very High แปลว่าการฟังเพลงระหว่างเดินเที่ยววันละสองชั่วโมงตลอดทริป 7 วัน อยู่ที่ราว ๆ 1 GB หรือราว ๆ 4 GB ขึ้นอยู่กับสวิตช์ตัวเดียว ตัวเลขทั้งหมดนี้เป็นการประมาณเพื่อวางแผน ไม่ใช่ค่าที่วัดจากเครื่องของคุณ

ที่คนประเมินผิดเรื่องเพลงมีสองแบบสวนทางกัน แบบแรกคิดว่าเพลงกินเยอะเพราะฟังทั้งวัน แบบที่สองคิดว่าเพลงเป็นแค่เสียงเลยไม่ต้องสนใจ ความจริงอยู่ตรงกลาง เพลงต่อชั่วโมงถูกกว่าวิดีโอมาก แต่ไม่มีใครดูวิดีโอวันละหกชั่วโมงขณะที่หลายคนเปิดเพลงคลอไว้ได้ทั้งวันจริง ๆ ระยะเวลาการฟังจึงกลายเป็นตัวแปรสำคัญกว่าคุณภาพเสียงเสียอีก โดยเฉพาะบนรถไฟ บนเครื่อง หรือตอนเดินหาที่กินข้าว

ตัวเลขคร่าว ๆ แยกตามระดับคุณภาพ

แถวที่ควรอ่านซ้ำคือแถวสุดท้าย เพราะมันไม่ใช่การฟังเพลงเลย มันคือการนั่งเลื่อนหาว่าจะฟังอะไรดี พร้อมกับมีคลิปวิดีโอสั้น ๆ วนอยู่หลังปกเพลง สิบนาทีแบบนั้นอาจกินพอ ๆ กับการฟังเพลงจริงครึ่งชั่วโมงที่คุณภาพ Normal อีกแถวที่น่าสนใจคือช่องว่างระหว่าง Normal กับ Very High ซึ่งต่างกันประมาณสี่เท่า ทั้งที่บนหูฟังไร้สายในย่านตลาดที่เสียงดัง แทบไม่มีใครแยกออก

ตั้งค่า Spotify ให้เบาลง

หัวใจอยู่ที่ Settings > Audio quality ซึ่งให้เลือกสี่ระดับคือ Low, Normal, High และ Very High ในบางเวอร์ชันของแอปจะแยกเป็นสองแถว คือแถวสำหรับ Wi-Fi และแถวสำหรับเน็ตมือถือ ซึ่งเป็นการจัดวางที่ดีที่สุดสำหรับนักเดินทาง เพราะคุณตั้งให้ฟังเต็มคุณภาพตอนอยู่โรงแรม และลดลงอัตโนมัติตอนออกไปข้างนอกได้ โดยไม่ต้องกลับมาปรับทุกวัน

• ตั้งแถวเน็ตมือถือไว้ที่ Normal ถ้าคุณฟังผ่านหูฟังไร้สายระหว่างเดินทาง ความต่างจาก High แทบไม่ได้ยินในสภาพแวดล้อมที่มีเสียงรบกวน แต่ประหยัดลงประมาณครึ่งหนึ่ง
• เปิด Data Saver ถ้าต้องการวิธีที่เร็วที่สุด มันจะบังคับคุณภาพลงมาระดับต่ำและปิดการโหลดภาพประกอบกับ canvas ให้พร้อมกันในสวิตช์เดียว เหมาะกับช่วงท้ายทริปที่ดาต้าเหลือน้อย
• ปิด canvas ใน Settings > Playback ถ้าไม่อยากลดคุณภาพเสียง canvas คือคลิปวิดีโอสั้นที่วนอยู่หลังปกเพลง สวยดีแต่เป็นวิดีโอเต็มรูปแบบ และเป็นสาเหตุที่การเลื่อนหาเพลงกินดาต้ากว่าที่ควร
• ปิดสวิตช์ที่อนุญาตให้ดาวน์โหลดผ่านเน็ตมือถือ ในเมนูเดียวกันจะมีตัวเลือกทำนอง Download using cellular ถ้าปิดไว้ การโหลดเพลย์ลิสต์จะรอ Wi-Fi เสมอ กันการเผลอโหลดอัลบั้มทั้งชุดตอนอยู่กลางเมือง
• ปิด Autoplay ถ้าชอบเปิดเพลงแล้วเผลอหลับ ไม่อย่างนั้นแอปจะเล่นเพลงแนะนำต่อไปเรื่อย ๆ ทั้งคืนโดยที่ไม่มีใครฟัง

โหลดเพลย์ลิสต์บน Wi-Fi ของโรงแรม

วิธีที่ได้ผลที่สุดคือไม่สตรีมเลยระหว่างวัน ให้ถือว่าคืนแรกที่โรงแรมคือเวลาเตรียมเพลงของทั้งทริป เปิดเพลย์ลิสต์ที่คุณฟังจริง กดสวิตช์ Download แล้วปล่อยให้เครื่องทำงานขณะอาบน้ำ อัลบั้มหนึ่งที่คุณภาพสูงอยู่ที่ประมาณ 150–200 MB ซึ่งบน Wi-Fi ไม่กระทบแพ็กเกจของคุณเลย และเพลงที่โหลดแล้วจะเล่นได้แม้ในรถไฟใต้ดินที่ไม่มีสัญญาณ

ข้อควรระวังคือแอปจะลบเพลงที่โหลดไว้ทิ้งเองถ้าเครื่องไม่ได้เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตเลยเป็นเวลานาน เพื่อยืนยันสถานะบัญชี ในทางปฏิบัติสำหรับทริปทั่วไปนี่ไม่ใช่ปัญหา เพราะคุณย่อมต่อ Wi-Fi ของโรงแรมทุกคืนอยู่แล้ว แต่ถ้าคุณกำลังจะเข้าป่าหรือขึ้นเขายาวหลายวันโดยไม่มีสัญญาณเลย ควรรู้ไว้ว่าคลังเพลงออฟไลน์ไม่ได้อยู่ถาวร

Apple Music และแอปอื่นที่ตั้งชื่อไม่เหมือนกัน

ถ้าคุณใช้ Apple Music การตั้งค่าที่เทียบเท่ากันอยู่คนละที่ ไม่ได้อยู่ในแอปเหมือน Spotify ให้ไปที่ Settings ของเครื่อง เลือก Music แล้วมองหา Cellular Data ข้างในมี Audio Quality ให้กำหนดคุณภาพตอนใช้เน็ตมือถือแยกจากตอนใช้ Wi-Fi และมีสวิตช์ Download over Mobile ที่ควรปิดไว้ระหว่างอยู่ต่างประเทศ เพื่อไม่ให้เพลงที่คุณกดเพิ่มในคลังถูกโหลดลงเครื่องทันทีผ่านแพ็กเกจ

พอดแคสต์เป็นอีกเรื่องที่ตั้งค่าแยกเสมอไม่ว่าจะแอปไหน เพราะแอปพอดแคสต์ส่วนใหญ่ตั้งค่าเริ่มต้นให้ดาวน์โหลดตอนใหม่โดยอัตโนมัติ ถ้ารายการที่คุณติดตามปล่อยตอนใหม่ทุกวัน คุณจะได้ไฟล์เสียงชั่วโมงละตอนมาโดยไม่ได้ขอ ให้เข้าไปตั้งให้ดาวน์โหลดเฉพาะบน Wi-Fi หรือปิดการดาวน์โหลดอัตโนมัติไปเลยระหว่างทริป แล้วค่อยกดโหลดตอนที่อยากฟังจริง ๆ

Wi-Fi กับมือถือ ต่างกันตรงไหนที่ไม่ใช่แค่คุณภาพเสียง

ต่างจาก YouTube หรือ Netflix ที่ปรับบิตเรตขึ้นลงระหว่างเล่นตามความแรงของสัญญาณ Spotify ใช้ระดับคุณภาพคงที่ตามที่ตั้งไว้ในแถว Wi-Fi หรือแถวมือถือ เพลงจึงไม่ได้แอบลดคุณภาพเองกลางเพลงเหมือนวิดีโอ สิ่งที่เกิดขึ้นแทนคือถ้าสัญญาณอ่อนเกินกว่าจะเลี้ยงระดับที่ตั้งไว้ เพลงจะหยุดกระตุกเป็นช่วง ๆ แทนที่จะลดคุณภาพให้เล่นต่อลื่น ซึ่งเป็นเหตุผลหนึ่งที่ควรตั้งแถวมือถือไว้ต่ำกว่าที่คิดว่าจำเป็น เผื่อสัญญาณอ่อนกลางทาง

อีกพฤติกรรมที่ซ่อนอยู่คือการเช็กอัปเดตเพลย์ลิสต์ที่โหลดออฟไลน์ไว้ ทุกครั้งที่เปิดแอปตอนมีเน็ต ไม่ว่าจะ Wi-Fi หรือมือถือ แอปจะแอบเช็กว่าเพลย์ลิสต์นั้นมีเพลงถูกลบหรือเพิ่มเข้ามาใหม่หรือไม่ แล้วซิงก์ส่วนต่างให้อัตโนมัติ ถ้าเจ้าของเพลย์ลิสต์นั้นเป็นเพื่อนหรือค่ายเพลงที่อัปเดตบ่อย การซิงก์เล็ก ๆ นี้จะเกิดซ้ำทุกครั้งที่เปิดแอป และถ้าไม่ได้ปิด Download using cellular ไว้ มันจะเกิดผ่านมือถือได้เช่นกัน ไม่ใช่แค่ตอนกดปุ่มดาวน์โหลดเองเท่านั้น

ความผิดพลาดที่คนเดินทางทำบ่อยกับ Spotify

ความผิดพลาดที่พบบ่อยในทริปแบบกลุ่มหรือครอบครัวคือใช้บัญชี Duo หรือ Family ร่วมกันโดยไม่เช็กว่าแต่ละคนตั้งคุณภาพเสียงของตัวเองไว้เท่าไหร่ การตั้งค่าคุณภาพเป็นแบบต่อบัญชีย่อยแต่ละคน ไม่ใช่ค่าเดียวที่ครอบคลุมทุกคนในแพ็กเกจ ถ้าคนหนึ่งตั้งไว้ที่ Very High บนมือถือโดยไม่รู้ตัว ดาต้าของคนนั้นจะหมดเร็วกว่าคนอื่นในกลุ่มมาก

• อย่าลืมปิดโหมด Offline ที่บางคนเปิดค้างไว้จากทริปก่อนหน้า ถ้าเปิดโหมดนี้ค้าง แอปจะปฏิเสธเล่นเพลงใด ๆ ที่ไม่ได้โหลดไว้ แม้จะมีเน็ตอยู่ก็ตาม ซึ่งดูเหมือนประหยัดแต่จริง ๆ แค่ทำให้ใช้งานไม่ได้เฉย ๆ
• ระวังฟีเจอร์ Enhance ในเพลย์ลิสต์ที่ดาวน์โหลดไว้ มันเพิ่มเพลงที่คล้ายกันเข้ามาในเพลย์ลิสต์อัตโนมัติ และเพลงเหล่านั้นอาจไม่ได้ถูกดาวน์โหลดไปด้วย ทำให้เพลย์ลิสต์ที่คิดว่าออฟไลน์ทั้งชุดกลับมีบางเพลงที่ต้องสตรีมสด
• ฟีเจอร์ DJ ที่พูดแนะนำเพลงคั่นระหว่างเพลงเป็นเสียงที่สร้างและสตรีมสดทุกครั้ง ไม่ใช่ไฟล์ที่ดาวน์โหลดไว้ล่วงหน้า ถ้าดาต้าเหลือน้อยควรปิดฟีเจอร์นี้ไปก่อน
• อย่าเข้าใจว่าเชื่อมต่อกับลำโพงบลูทูธในโรงแรมแล้วจะไม่กินดาต้า บลูทูธคือแค่การส่งเสียงจากโทรศัพท์ไปลำโพง ตัวเพลงยังคงถูกดึงจากอินเทอร์เน็ตของโทรศัพท์เหมือนเดิมทุกประการ

วางแผนดาต้าต่อวันสำหรับฟังเพลงระหว่างทริป

เพลงเป็นสื่อที่เบากว่าวิดีโอมากต่อชั่วโมง แต่คนเดินทางมักฟังต่อเนื่องนานกว่ากิจกรรมอื่นโดยไม่รู้ตัว เพราะเปิดคลอไว้ระหว่างเดิน นั่งรถ หรือรอคิว ทำให้ชั่วโมงสะสมต่อวันสูงกว่าที่คิดแม้แต่ละชั่วโมงจะใช้ดาต้าน้อยกว่าดูวิดีโอมาก ตัวแปรที่แท้จริงจึงเป็นจำนวนชั่วโมงฟังต่อวันมากกว่าคุณภาพเสียง

อีกตัวแปรที่มักถูกมองข้ามคือเพลย์ลิสต์ที่โหลดไว้ล่วงหน้าครอบคลุมทริปทั้งหมดหรือแค่บางส่วน คนที่โหลดเพลย์ลิสต์หลักไว้ครบก่อนออกเดินทางจะฟังได้เกือบทั้งทริปโดยไม่แตะดาต้าเลย ส่วนคนที่โหลดไว้แค่บางเพลย์ลิสต์จะต้องสตรีมสดทุกครั้งที่อยากฟังเพลย์ลิสต์อื่นที่ไม่ได้โหลดไว้

เพราะความครอบคลุมของเพลย์ลิสต์ที่โหลดไว้มีผลมากกว่าคุณภาพเสียงหรือจำนวนชั่วโมง วิธีวางแผนที่ตรงจุดคือเช็กก่อนออกเดินทางว่าเพลย์ลิสต์หลักที่ใช้ฟังบ่อยที่สุดโหลดไว้ครบหรือยัง มากกว่าจะไปกังวลเรื่องตั้งคุณภาพเสียงให้ต่ำลง

หากไม่แน่ใจว่าฟังผ่านดาต้าจริงมากแค่ไหน iOS และ Android มีหน้าจอแสดงดาต้าที่แต่ละแอปใช้แยกกันอยู่แล้ว บน iOS ไปที่ Settings > Cellular แล้วเลื่อนหา Spotify ส่วน Android ไปที่ Settings > Network & internet > Data usage การเปิดดูสักครั้งกลางทริปช่วยให้รู้ว่าเพลย์ลิสต์ที่โหลดไว้ครอบคลุมพอหรือยัง

แปลงกิกะไบต์เป็นชั่วโมงการฟัง