WiFi Calling ใช้บนเครื่องบินได้ไหม? เปิด Airplane Mode แล้วยังโทรผ่าน WiFi ได้หรือไม่

คำถามนี้มีสามชั้นซ้อนกันอยู่ ชั้นแรกคือมือถือทำได้ไหม ชั้นที่สองคือเครือข่าย Wi-Fi บนเครื่องบินปล่อยให้สัญญาณ WiFi Calling ผ่านไหม และชั้นที่สามคือสายการบินอนุญาตไหม คำตอบของแต่ละชั้นไม่เหมือนกัน บทความนี้แยกให้ดูทีละชั้น พร้อมวิธีเตรียมเบอร์ไทยก่อนขึ้นเครื่องให้ไม่พลาดสายสำคัญและ OTP

WiFi Calling ใช้บนเครื่องบินได้ไหม

มือถือทำได้ แต่ส่วนใหญ่ใช้จริงไม่ได้ เพราะสายการบินหลายรายห้ามหรือบล็อกการโทรเสียงผ่าน Wi-Fi บนเครื่อง และเครือข่าย Wi-Fi บนเครื่องบินมักไม่ปล่อยให้ WiFi Calling ลงทะเบียนกับค่ายมือถือได้

WiFi Calling (ชื่อมาตรฐานคือ VoWiFi) คือการโทรด้วยเบอร์มือถือปกติของคุณผ่านอินเทอร์เน็ตแทนเสาสัญญาณ มือถือจะสร้างอุโมงค์เข้ารหัส IPsec ไปที่อุปกรณ์ชื่อ ePDG ของค่าย แล้วลงทะเบียนเข้าระบบ IMS ตัวเดียวกับที่ VoLTE ใช้ เมื่อไม่ต้องพึ่งเสาสัญญาณ จึงทำงานได้แม้เปิด Airplane Mode อยู่ ขอแค่เปิด Wi-Fi กลับมาและต่อเน็ตได้จริง นี่คือเหตุผลที่หลายคนคิดว่า WiFi Calling บนเครื่องบินน่าจะใช้ได้

แต่บนเครื่องบิน สิ่งที่ต้องผ่านมีมากกว่าบ้าน: ต้องซื้อหรือล็อกอินแพ็กเกจ Wi-Fi ของสายการบิน ต้องอยู่เหนือระดับบินที่ระบบเปิดให้ใช้ เครือข่ายต้องไม่บล็อกพอร์ตที่ WiFi Calling ใช้ และสุดท้ายกฎของสายการบินต้องอนุญาตให้คุยโทรศัพท์ในห้องโดยสาร ถ้าชั้นใดชั้นหนึ่งไม่ผ่าน ก็โทรไม่ได้

WiFi Calling คืออะไร ทำงานอย่างไร

เปิด Airplane Mode แล้วเปิด WiFi ได้ไหม

ได้ Apple ระบุว่า Airplane Mode ปิดวิทยุทั้งหมดยกเว้น Bluetooth และถ้าสายการบินอนุญาต คุณยังเปิด Wi-Fi และ Bluetooth ใช้ต่อใน Airplane Mode ได้ Android ก็ทำแบบเดียวกัน คือกดไอคอนเครื่องบินใน Quick Settings แล้วแตะไอคอน Wi-Fi เปิดกลับมา สัญญาณมือถือ (เซลลูลาร์) ยังปิดอยู่ ซึ่งเป็นส่วนที่กฎการบินส่วนใหญ่ต้องการให้ปิด

ข้อที่ควรรู้คือ มือถือหลายรุ่นจำค่าไว้ ถ้าครั้งก่อนคุณเปิด Wi-Fi ระหว่าง Airplane Mode ครั้งหน้าที่เปิด Airplane Mode ตัว Wi-Fi อาจเปิดค้างอยู่เอง ดังนั้นก่อนเครื่องขึ้นให้ดูไอคอนบนแถบสถานะอีกครั้งว่าเปิดอะไรอยู่บ้าง

Airplane Mode + Wi-Fi ยังเป็นสูตรเดียวกับที่ค่ายไทยแนะนำให้ใช้ตอนอยู่ต่างประเทศ: True-dtac บอกให้เปิด Airplane Mode แล้วต่อ Wi-Fi และเช็กว่าสัญลักษณ์ WiFi Calling ขึ้นก่อนโทร ส่วน AIS แนะนำให้ดูว่าขึ้นคำว่า AIS WiFi Call ก่อนกดโทร เพื่อไม่ให้สายวิ่งไปทางโรมมิ่งปกติ บนพื้นดินสูตรนี้ใช้ได้ดี บนเครื่องบินสูตรเดียวกันยังเจอข้อจำกัดของเครือข่ายและกฎสายการบิน

1. 1เปิด WiFi Calling ตั้งแต่อยู่ในไทยTrue-dtac ระบุว่าต้องเปิด WiFi Calling ขณะอยู่ในไทยก่อน ไม่อย่างนั้นจะใช้ไม่ได้ iPhone ดูที่ การตั้งค่า > เซลลูลาร์ (หรือ ข้อมูลมือถือ) > การโทรผ่าน Wi-Fi ถ้ามีสองเบอร์ให้เลือกเบอร์ไทยก่อน Android ส่วนใหญ่อยู่ในเมนู ซิมและเครือข่ายมือถือ หรือในแอปโทรศัพท์ > การตั้งค่า ชื่อเมนูต่างกันตามรุ่นและค่าย
2. 2ทดสอบบนพื้นดินก่อนขึ้นเครื่องที่สนามบินหรือบ้าน เปิด Airplane Mode แล้วเปิด Wi-Fi ดูว่ามีคำว่า Wi-Fi ต่อท้ายชื่อค่ายหรือไอคอน WiFi Calling ขึ้น จากนั้นลองโทรสั้น ๆ ถ้าบนพื้นยังไม่ขึ้น บนเครื่องบินก็ไม่มีทางขึ้น
3. 3รับ OTP ที่ต้องใช้ให้เสร็จก่อนบินถ้ามีธุรกรรมธนาคารหรือการยืนยันตัวตนที่ต้องใช้ SMS OTP ให้ทำให้เสร็จก่อนประตูเครื่องปิด อย่าวางแผนรับ OTP กลางอากาศ
4. 4ตั้งข้อความตอบกลับหรือแจ้งคนที่อาจโทรหาบอกครอบครัวหรือที่ทำงานว่าจะอยู่บนเครื่องกี่ชั่วโมง และให้ติดต่อทางแชตแทน ถ้าค่ายของคุณมีบริการฝากข้อความเสียงหรือแจ้งสายที่ไม่ได้รับ ให้เช็กว่าเปิดไว้

Airplane Mode กับการใช้เน็ต อธิบายครบ

ทำไม WiFi Calling บน Wi-Fi เครื่องบินมักไม่ขึ้น

ต่อให้สายการบินไม่ได้ห้ามเป็นลายลักษณ์อักษร WiFi Calling ก็มักไม่ขึ้นบน Wi-Fi ของเครื่องบินด้วยเหตุผลทางเทคนิคเหล่านี้

• ยังไม่ได้ล็อกอิน: Wi-Fi บนเครื่องบินส่วนใหญ่เป็นหน้าเว็บให้ล็อกอินหรือซื้อแพ็กเกจก่อน ระหว่างนั้นมือถือต่อ Wi-Fi ได้แต่ยังออกเน็ตไม่ได้ WiFi Calling จึงลงทะเบียนไม่ได้
• แพ็กเกจแชตอย่างเดียว: แพ็กเกจฟรีหรือราคาถูกมักเปิดให้เฉพาะแอปแชตข้อความ เช่น Emirates ให้สมาชิก Skywards ใช้ WhatsApp, Facebook Messenger และแอปข้อความอื่นฟรีตลอดเที่ยวบิน ทราฟฟิก IPsec ของ WiFi Calling ไม่อยู่ในรายการที่เปิดให้
• พอร์ตถูกบล็อก: WiFi Calling ต้องใช้พอร์ต UDP 500 (IKE) และ UDP 4500 (IPsec NAT traversal) ออกไปหา ePDG ของค่าย ถ้าเครือข่ายกั้นพอร์ตเหล่านี้ หรือบล็อกทราฟฟิกเสียงโดยตั้งใจ ไอคอน WiFi Calling จะไม่ขึ้น
• ระบบยังไม่เปิด: Singapore Airlines ระบุว่า Wi-Fi บนเครื่องใช้ได้เมื่อเครื่องขึ้นถึงระดับบินเหนือ 10,000 ฟุต (ประมาณ 15 นาทีหลังขึ้น และปิดราว 15 นาทีก่อนลง) และอาจใช้ไม่ได้เมื่อบินผ่านประเทศที่ไม่อนุญาตบริการนี้ หรือผ่านเขตไม่มีสัญญาณดาวเทียม เช่น แถบขั้วโลก
• ค่ายปลายทางกันไว้: งานวิจัยเรื่อง VoWiFi geoblocking พบว่าค่ายมือถือบางส่วนทั่วโลกบล็อกการเชื่อมต่อ WiFi Calling ที่มาจากบางทวีปหรือบาง IP Wi-Fi บนเครื่องบินออกเน็ตผ่านสถานีภาคพื้นดินของผู้ให้บริการดาวเทียม ซึ่งอาจอยู่คนละประเทศกับที่คุณบินผ่าน งานวิจัยนี้ไม่ได้ทดสอบค่ายไทย จึงบอกไม่ได้แน่ชัดว่าค่ายไทยบล็อกหรือไม่
• หน่วงสูง: ระบบดาวเทียมแบบวงโคจรค้างฟ้ามีความหน่วงสูง เสียงอาจดีเลย์หรือขาด ๆ หาย ๆ แม้ลงทะเบียนได้ ระบบวงโคจรต่ำอย่าง Starlink หน่วงน้อยกว่ามาก

เราไม่พบเอกสารทางการของค่ายไทยที่บอกชัดว่า WiFi Calling ใช้บน Wi-Fi ของเครื่องบินได้หรือไม่ได้ ถ้าคุณเห็นไอคอน WiFi Calling ขึ้นบนเครื่อง นั่นแปลว่าเครือข่ายปล่อยให้ลงทะเบียนได้ ไม่ได้แปลว่าสายการบินอนุญาตให้คุยโทรศัพท์

สายการบินไหนห้ามโทรผ่าน WiFi บนเครื่องบิน สายการบินไหนอนุญาต

กฎเรื่องโทรบนเครื่องบินมาจากสองแหล่ง แหล่งแรกคือกฎของรัฐเรื่องสัญญาณมือถือ เช่น ในสหรัฐฯ กฎ FCC 47 CFR 22.925 ห้ามใช้โทรศัพท์เซลลูลาร์ขณะเครื่องบินลอยอยู่ เพื่อกันสัญญาณรบกวนเครือข่ายภาคพื้นดิน แหล่งที่สองคือนโยบายของสายการบินและผู้ให้บริการ Wi-Fi เรื่องการโทรผ่านอินเทอร์เน็ต ซึ่งส่วนใหญ่ห้ามเพราะเรื่องความเงียบในห้องโดยสาร ไม่ใช่เรื่องความปลอดภัยการบิน

ตัวอย่างที่ชัดคือเหตุการณ์ปี 2012 ผู้โดยสาร Delta ถูกเจ้าหน้าที่พาลงจากเครื่องหลังโทรผ่านแอป VoIP บน Wi-Fi ของเครื่อง ตอนนั้น Delta ชี้แจงว่าการใช้แอปเสียงถูกห้ามตามเงื่อนไขการใช้งานของ Gogo ผู้ให้บริการ Wi-Fi ไม่ใช่ตามกฎ FAA โดยตรง ส่วน WiFi Calling ในสายตาสายการบินก็คือการคุยโทรศัพท์แบบหนึ่ง จึงอยู่ใต้กฎเดียวกัน

สำหรับการบินไทยและสายการบินอื่นที่คนไทยใช้บ่อย เราเปิดหน้านโยบาย Wi-Fi ไม่ได้ในวันที่ตรวจ จึงไม่ใส่ในตาราง ให้ดูเงื่อนไขในหน้าล็อกอิน Wi-Fi บนเครื่อง หรือถามลูกเรือ กฎทั่วไปที่ใช้ได้กับแทบทุกสายการบินคือ ถ้าหน้าเงื่อนไขไม่ได้บอกว่าโทรได้ ให้ถือว่าโทรไม่ได้

ในยุโรป คณะกรรมาธิการยุโรปออกมติเมื่อ 24 พ.ย. 2022 เปิดทางให้สายการบินให้บริการ 5G บนเครื่องผ่านอุปกรณ์ pico-cell ซึ่งต่อยอดจากกรอบเดิมตั้งแต่ปี 2008 ที่อนุญาตข้อความ โทรศัพท์ และดาต้าบนเครื่องบินอยู่แล้ว แต่เป็นทางเลือกของแต่ละสายการบิน ไม่ได้บังคับ และเป็นเรื่องสัญญาณมือถือบนเครื่อง ไม่ใช่ WiFi Calling

WiFi Calling ต่างจากโรมมิ่งบนเครื่องบินและแอปโทรอย่างไร

บนเครื่องบินมีทางติดต่อสามแบบที่คนมักสับสน แบบแรกคือ WiFi Calling ใช้เบอร์ไทยผ่าน Wi-Fi ของเครื่อง แบบที่สองคือโรมมิ่งบนเครื่องบิน (In-flight roaming) ที่เครื่องบินบางลำมีเครือข่ายมือถือของตัวเอง มือถือจับสัญญาณนั้นแบบโรมมิ่งปกติ แบบที่สามคือแอปอย่าง LINE, WhatsApp หรือ FaceTime ที่โทรผ่านบัญชีแอป ไม่ใช่เบอร์โทรศัพท์

AIS ระบุในหน้าบริการ On ground & In-flight ว่าลูกค้าใช้โรมมิ่งบนเครื่องบินได้ ทั้งอินเทอร์เน็ต โทรออกไปเบอร์ไทย รับสาย และส่ง SMS แต่มีเฉพาะบางสายการบินและบางเส้นทาง ถ้าเครื่องรองรับ มือถือจะจับเครือข่ายโรมมิ่งบนเครื่องได้และ AIS จะส่ง SMS แจ้ง ข้อนี้คือบริการโรมมิ่ง คิดเงินตามแพ็กเกจหรืออัตราโรมมิ่ง ไม่ใช่ WiFi Calling และต้องปิด Airplane Mode ถึงจะใช้ได้

รับ SMS และ OTP บนเครื่องบินได้ไหม

ไม่ควรวางแผนว่าจะได้ ในทางเทคนิค เมื่อ WiFi Calling ลงทะเบียนสำเร็จ SMS ของเบอร์ไทยจะวิ่งผ่านระบบ IMS ทาง Wi-Fi ได้ (เรียกว่า SMS over IP) และมาตรฐาน GSMA IR.51 ครอบคลุมทั้งเสียง วิดีโอ และ SMS บน Wi-Fi แต่บนเครื่องบิน WiFi Calling มักลงทะเบียนไม่ได้ตั้งแต่แรกด้วยเหตุผลในหัวข้อก่อนหน้า SMS จึงไม่มาเช่นกัน

• ถ้า WiFi Calling ขึ้นบนเครื่อง: SMS ที่ส่งมาหาเบอร์ไทยอาจเข้าได้ ข้อความตัวอักษรไม่รบกวนใคร จึงไม่ติดกฎห้ามโทร แต่ยังขึ้นกับว่าเครือข่ายปล่อยทราฟฟิกไหม
• ถ้าใช้โรมมิ่งบนเครื่องบิน: AIS ระบุว่าส่ง SMS ได้บนเครื่องที่รองรับ แต่คิดตามโรมมิ่ง และต้องปิด Airplane Mode
• OTP ที่ส่งหลังเครื่องขึ้นและยังไม่มาถึงมือถือ มักหมดอายุก่อนเครื่องลง ให้ขอใหม่หลังลงจอด
• ถ้าธนาคารมีระบบยืนยันผ่านแอป (ไม่ใช้ SMS) ให้ตั้งไว้ก่อนเดินทาง จะใช้ได้บน Wi-Fi ที่อนุญาตแอปนั้น

รับ SMS และ OTP เบอร์ไทยตอนอยู่ต่างประเทศ

ใช้ WiFi Calling บนเครื่องบินเสียเงินอะไรบ้าง

ถ้าใช้ได้จริง จะมีค่าใช้จ่ายสองก้อน ก้อนแรกคือค่าแพ็กเกจ Wi-Fi ของสายการบิน ซึ่งบางสายการบินให้ฟรีตามชั้นโดยสารหรือสถานะสมาชิก บางสายการบินคิดเป็นแพ็กเกจ ก้อนที่สองคือค่าโทรของค่ายไทยตามเงื่อนไข WiFi Calling ของแพ็กเกจคุณ ค่ายไทยคิดแบบไหนขึ้นกับแพ็กเกจ ให้ดูหน้าทางการของค่าย ส่วนโรมมิ่งบนเครื่องบินคิดตามแพ็กเกจหรืออัตราโรมมิ่ง ซึ่งเป็นคนละเรื่องกัน

เรื่องปริมาณเน็ต การโทรเสียงผ่าน WiFi Calling ใช้ข้อมูลน้อย แหล่งข้อมูลทั่วไปประมาณราว 0.5 ถึง 1 MB ต่อนาที (เป็นค่าประมาณ ไม่ใช่ตัวเลขทางการ) แต่บน Wi-Fi เครื่องบินที่คิดเงินตามแพ็กเกจเวลาหรือจำกัดเฉพาะแชต ปริมาณข้อมูลไม่ใช่ปัญหาหลัก ปัญหาหลักคือทราฟฟิกผ่านได้หรือไม่

WiFi Calling เสียเงินไหม คิดค่าบริการอย่างไร

มารยาทการใช้มือถือบนเครื่องบินที่ควรรู้

เหตุผลหลักที่สายการบินห้ามโทรคือเสียงในห้องโดยสารที่ปิดและแน่น ผู้โดยสารนั่งติดกันหลายชั่วโมงและหนีไปไหนไม่ได้ แม้สายการบินที่อนุญาตอย่าง British Airways ก็ยังขอให้ใช้หูฟังและพูดเบา ๆ นี่คือแนวปฏิบัติที่ใช้ได้กับทุกเที่ยวบิน

• ทำตามคำสั่งลูกเรือเสมอ ถ้าลูกเรือขอให้วางสายหรือปิดอุปกรณ์ ให้ทำทันที
• ใช้แชตแทนการโทร ส่งข้อความหรือข้อความเสียงสั้น ๆ ให้อีกฝ่ายฟังเอง ดีกว่าคุยสด
• ปิดเสียงเรียกเข้าและเสียงแจ้งเตือน ตั้งมือถือเป็นโหมดเงียบหรือสั่น
• ถ้าสายการบินอนุญาตให้โทร ใช้หูฟัง พูดเบา คุยสั้น และเลี่ยงช่วงเวลาพักผ่อนหรือเที่ยวบินกลางคืน
• ไม่เปิดวิดีโอคอลหรือคลิปเสียงดังโดยไม่ใส่หูฟัง
• ช่วงขึ้นและลง ให้ทำตามประกาศเรื่องอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ของสายการบิน

ลงเครื่องแล้วใช้ WiFi Calling ต่อยังไง ถ้าใช้ eSIM เน็ตต่างประเทศ

พอเครื่องลงจอด ความท้าทายเปลี่ยนจาก กฎสายการบิน เป็น จะเอาเน็ตที่ไหน eSIM ท่องเที่ยวของ esimonline เป็นแบบดาต้าอย่างเดียว ไม่มีเบอร์โทร WiFi Calling จึงยังวิ่งบนเบอร์ไทย (AIS, True หรือ dtac) ของคุณ วิธีที่ตรงที่สุดคือใช้ WiFi Calling บน Wi-Fi จริง เช่น โรงแรมหรือคาเฟ่ และใช้ eSIM สำหรับเน็ตระหว่างเดินทาง

ในมือถือสองซิม เบอร์ไทยจะโทรผ่าน WiFi Calling โดยอาศัยดาต้าของอีกซิม (eSIM ท่องเที่ยว) ได้หรือไม่ ขึ้นกับรุ่นมือถือและการตั้งค่าของค่าย ไม่ได้ใช้ได้ทุกเครื่อง อย่าคิดเอาเองว่าได้ ให้ทดสอบก่อน และอย่าลืมปิดโรมมิ่งข้อมูลของซิมไทยเพื่อไม่ให้โดนค่าโรมมิ่ง

ใช้ WiFi Calling ในต่างประเทศ โทรกลับไทยอย่างไร